Các vấn đề về việc lập di chúc, di nguyện, căn dặn và tuyên thệ về tài sản, nhà đất không có Sổ đỏ (khác)

Điều 609 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: “Cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình; để lại tài sản của mình cho người thừa kế theo pháp luật; hưởng di sản theo di chúc hoặc theo pháp luật”.

- Di chúc phải được lập thành văn bản; nếu không thể lập được di chúc bằng văn bản thì có thể di chúc miệng. Di chúc miệng chỉ được lập trong trường hợp tính mạng một người bị cái chết đe dọa và không thể lập di chúc bằng văn bản; sau 03 tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người lập di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị hủy bỏ. Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết.

- Lời căn dặn con cháu về việc chia nhà, đất hoặc dành một phần nhà đất để làm nơi thờ cúng rất phổ biến. Lời căn dặn con cháu có thể được thể hiện dưới hình thức văn bản hoặc lời nói. Tùy thuộc từng trường hợp cụ thể mà lời căn dặn con cháu trong việc phân chia nhà đất được xác định là di chúc hoặc không phải là di chúc.

- Di nguyện được hiểu là mong muốn của một cá nhân về một vấn đề, sự kiện, tính chất hoặc đặc tính khác của họ sau khi họ chết;

- Lời tuyên thệ là lời phát ngôn của cá nhân về một cá nhân về sự kiện pháp lý liên quan tới họ, do trực tiếp họ trình bày và tự mình cam kết thực hiện theo.

Đặc điểm chung: Người lập cần phải minh mẫn, sáng suốt trong khi lập bản; không bị lừa dối, đe doạ, cưỡng ép. Nội dung và hình thức không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.

Trường hợp đất có Giấy chứng nhận (Sổ đỏ), di chúc phải được lập bằng văn bản có công chứng. Trong trường hợp đất không có Sổ đỏ thì người sử dụng đất vẫn có quyền để lại quyền sử dụng đất của mình theo di chúc bằng văn bản không có người làm chứng; di chúc bằng văn bản có người làm chứng.

Người để lại di chúc có thể lập di chúc bằng việc lập vi bằng dưới sự chứng kiến của Thừa phát lại. Giá trị pháp lý của bản di chúc được lập thông qua việc Lập vi bằng được pháp luật công nhận và đảm bảo tính hợp pháp để thực hiện nguyện vọng về cách phân chia di sản của mình cho người khác sau khi qua đời, sử dụng được trong nhiều tình huống mãi về sau, giúp các thành viên thuộc hàng thừa kế không xảy ra tranh chấp, tránh thủ tục rườm rà, mất nhiều thời gian để chứng minh hoặc có thể không thể chứng minh được.